Moja zelena zajednica

zelena_agenda_logo_mojazelena-zajednicaU Nacionalnom programu zaštite životne sredine, Republika Srbija je sama odredila 7 opštih uzroka problema u životnoj sredini. Nedostatak strateškog planiranja politike zaštite životne sredine u lokalnim zajednicama – jedan je od njih.

U želji da sagleda stvarno stanje i odredi veličinu problema, naš stručni tim sproveo je 2012. godine istraživanje za svaku opštinu. Dva rezultata ovog istraživanja su veoma važna:

  1. Od 145 lokalnih samouprava sa područja centralne Srbije i AP Vojvodine, strategiju zaštite životne sredine ima samo 44 opštine i grada, ili oko 30%.
  2. Nepostojanje strategija raste sa smanjenjem stepena razvijenosti. Od 23 opštine koje pripadaju prvoj grupi najrazvijenijih, strategiju ima njih 11, dok od 46 opština iz četvrte grupe (najnerazvijeniji), strategiju je usvojilo samo 8 lokalnih samouprava.

Posledice nedostatka strategije su višestruke, od neracionalnog korišćenja postojećih sredstava, netransparentnog odlučivanja o prioritetima, pa do nemogućnosti konkurisanja u EU programima. Opštine koje nemaju strategiju su u neravnopravnom položaju u odnosu na one koje je imaju, tako da se pored svih drugih, nedostatak strategije javlja kao dodatni faktor nerazvijenosti. Kako se radi uglavnom o malim zajednicama, sa nedovoljnim kapacitetima, ovoj grupi opština mora se pružiti pomoć i posvetiti posebna pažnja.

Poznavajući ove činjenice, pokrenuli smo projekat „Moja zelena zajednica“. Najvažniji rezultat projekta biće izrada strategije zaštite životne sredine u opštinama Žitište, Ljubovija, Sjenica i Nova Crnja, iz grupe najnerazvijenijih, po metodu Zelene agende. ova metoda je sprovedena u 10 država, u 46 opština, a u Srbiji u 9 opština.

Za razliku od drugih metoda strateškog planiranja, Zelena agenda je građanska inicijativa, koja je zbog svojih načela, primerena manjim i nerazvijenim sredinama. Kroz načelo „Vrednosti, a ne problemi“, stanje životne sredine sagledava se iz ugla lokalnih vrednosti, načelom „Otvorenost za sve“ podstiče se široko učešće građana u izradi, a načelo „U vlasništvu građana“ omogućava partnerski odnos građana i lokalnih vlasti.

Prva metodološka radionica – Vršac 19 – 21. septembar 2013

Zelena agenda – metodologija

Zelena agenda se sprovodi u 5 faza, u 17 koraka, koji se ukratko mogu opisati kao:

Faza 1 (koraci 1 i 2): Upoznavanje sa zajedicom, zainteresovanim stranama i njihovim međusobnim odnosima

Faza 2 (koraci 3 i 4): Određivanje vrednosti, formiranje radnih grupa, analiza dokumenata

Faza 3 (koraci 5 – 11): Analiza stanja životne sredine u zajednici

Faza 4 (koraci 12 – 16): Pisanje strategije, ciljevi i akcioni plan, zagovaranje, usvajanje u lokalnoj skupštini.

Faza 5 (korak 17): Nadgledanje sprovođenja i merenje rezultata.

Zelena agenda je javan proces koji od samog početka podstiče uključivanje što većeg broja ljudi u stvaranje strateškog dokumenta. Svaki građanin koji želi da doprinese svojoj zajednici ima pravo da učestvuje i svojim predlozima učini da dokument bude što bolji. Do kraja procesa, javno ćemo objaviti svaki korak koje radne grupe završe, kako bi proces bio vidljiv za što veći broj građana i time im pružiti priliku da učestvuju u procesu.

  1. Ljubovija

    Mapa vrednosti

    Korak 5 –
    Trendovi

    Korak 6 –
    Uticaj trendova

    Korak 7 – Standardi

    Korak 8 –
    Problemi

    Korak 9 –
    Uzroci problema

    Korak 10 – Potencijali i mogućnosti

    Korak 11 – Prioriteti

  2. Nova Crnja

    Mapa vrednosti

    Korak 5 –
    Trendovi

    Korak 6 –
    Uticaj trendova

    Korak 7 – Standardi

    Korak 8 –
    Problemi

    Korak 9 –
    Uzroci problema

    Korak 10 – Potencijali i mogućnosti

    Korak 11 – Prioriteti

  3. Sjenica

    Mapa vrednosti

    Korak 5 –
    Trendovi

    Korak 6 –
    Uticaj trendova

    Korak 7 – Standardi

    Korak 8 –
    Problemi

    Korak 9 –
    Uzroci problema

    Korak 10 – Potencijali i mogućnosti

    Korak 11 – Prioriteti

  4. Žitište

    Mapa vrednosti

    Korak 5 –
    Trendovi

    Korak 6 –
    Uticaj trendova

    Korak 7 – Standardi

    Korak 8 –
    Problemi

    Korak 9 –
    Uzroci problema

    Korak 10 – Potencijali i mogućnosti

    Korak 11 – Prioriteti

Mediji

Četiri TV emisije o projektu trajanja po 30 minuta – u prvom delu prikazuju projektne aktivnosti, ciljeve, probleme, a u drugom vrednosti svake od 4 zajednice.

  1. Zelena agenda Sjenica 
  2. Zelena agenda Ljubovija
  3. Zelena agenda Nova Crnja 
  4. Zelena agenda Žitište

Zvanična prezentacija opštine Nova Crnja:
www.sonovacrnja.org.rs/index.php/cir/pstina-cir/422-l-n
http://www.sonovacrnja.org.rs/index.php/cir/pstina-cir/455-vxccxbx

Zvanična prezentacija Sjenice:
www.sjenica.com/2013/09/zelena-agenda-stize-u-sjenicu/

Sandžak H:
www.sandzak-x.net/news-readmore-5878.html

Prilog TV Prva o Sjenici:

Ljubovijske onlajn novine:
www.ljon.rs/index.php/zelena-agenda-mI

Sandzaklive:
www.sandzaklive.rs/index.php/kategorija-sj-drustvo/3594-sjenica-zelena-agenda-2013-pogledajte-video

Donatori

otvoreno-drustvo
grb_vojvodina

Fondacija za otvoreno društvo
Pokrajinski sekretarijat za međuregionalnu saradnju i lokalnu samoupravu

 

Ekološki pokret “Begej – Sveti Đurađ” (Žitište)
Omladinsko ekološko udruženje “Naša Ljubovija” (Ljubovija)
Centar za razvoj mladih opštine Nova Crnja (Srpska Crnja)
Forum za lokalnu i regionalnu saradnju “FLORES” (Sjenica)